Men Bu Cihana Sığmazam İlahisi Sözleri – Seyyid Nesîmî
Açıklama
“Mende sığar iki cihan, men bu cihâna sığmazam” — 14. yüzyıl şairi Seyyid Nesîmî’nin bu gazeli, Türk tasavvuf edebiyatının en cesur metinlerinden biridir. Şair, insanın hakikatini anlatır: arş ile ferş, kâf ile nûn onda bulunur; o zerre de güneş de olur; ama hiçbir tarife, hiçbir mekâna sığmaz. Her beyit “sığmazam” redifiyle biter ve bu tekrar, şiire zikir gibi bir ritim verir.
Dua Kitaplığı olarak gazeli Azerbaycan Türkçesindeki asıl söyleyişine sadık kalarak ilahi formunda yorumladık. Metin yoğun tasavvufî remizler içerir; “men” diyen ses, nefsiyle övünen bir insan değil, Hakk’ın tecellisini kendinde bulan kâmil insandır. Bu yüzden ilahi, düşünerek ve yavaş dinlemeyi hak eder.
İlahi Sözleri
Mende sığar iki cihan, men bu cihâna sığmazam
Gevheri lâmekân menem, kevnü mekâna sığmazam
Arş ile ferşü kâfü nûn bende bulundu cümle çün
Kes sözünü uzatma kim, şerhü beyâna sığmazam
Kevnü mekândır âyetim, zâta gider bidâyetim
Sen bu nişânla bil beni, bil ki nişâna sığmazam
Kimse gümanü zan ile menzili Hakk’ı yitmez aç
Hakk’ı bilen bilir ki men, zannü gümâna sığmazam
Sûrete bakü mânâyı sûret içinde tanı kim
Cism ile cân menem velî, cism ile câna sığmazam
Hem sadefem hem inciyem, Haşrü Sırât’ın genciyem
Bunca kumâşü raht ile ben bu dükkâna sığmazam
Genci nihân menem işte, aynı ayân menem işte
Gevheri kân menem işte, bahrü ummâna sığmazam
Zerre menem, güneş menem, çâr ile pençü şeş menem
Sûreti gör beyân ile, çünkü beyâna sığmazam
Zât ile sıfat menem, gülşekerü nebât menem
Kadr ile Berât menem, men bu zamâna sığmazam
Şems menem, kamer menem, şehd menem, şeker menem
Rûhı revân menem velî, rûhı revâna sığmazam
Tîr menem, kemân menem, pîr menem, civân menem
Devleti câvidân menem, iydü zamâna sığmazam
Nesîmîdir bugün adın, hâşü nebât ile tadın
Sen bu cihânla bil beni, men bu cihâna sığmazam
Söz ve Beste: Söz: Seyyid İmâdeddin Nesîmî · Beste, düzenleme ve seslendirme: Dua Kitaplığı
Sık Sorulan Sorular
Men Bu Cihana Sığmazam kimin şiiridir?
Gazel 14. yüzyıl Hurûfî-tasavvuf şairi Seyyid İmâdeddin Nesîmî’ye aittir. Son beyitte “Nesîmîdir bugün adın” mahlası geçer.
Şiirdeki “men” kimdir, neden bu kadar iddialıdır?
Tasavvuf yorumuna göre konuşan ses, benliğini aşıp Hakk’ın tecellisini kendinde bulan kâmil insandır. “Sığmazam” redifi, insanın hakikatinin hiçbir kalıba ve mekâna hapsedilemeyeceğini anlatır.
Sözler neden Türkiye Türkçesinde değil?
Nesîmî Azerbaycan sahası Türkçesiyle yazmıştır; “men”, “mende”, “sığmazam” gibi biçimler asıl metne aittir. İlahide sözler bu söyleyişe sadık okunmuştur.
Aynı bölümden
İlahiler
Kurulsa Pazarın Hiçe Gidersin İlahisi Sözleri
"Kurulsa pazarın hiçe gidersin; sen zâtını âlemde cevher mi sandın?" — bu ilahi, dünyaya ve…
Lâ İlâhe İllallah Zikri – Zikr-i Şâhâne
Bu kayıt bir ilahi değil, doğrudan bir zikirdir: "Lâ ilâhe illallah" — kelime-i tevhid. Sözü…
Mesnevî’den Ders Aldım İlahisi Sözleri – Derviş Sâfî
"Mesnevî'den ders aldım, oldum Mevlânâ gibi" — bu ilahi, Mevlânâ'nın Mesnevî'sinden feyz alan bir dervişin…
Mevlâm Sensin İlahisi Sözleri
"Bu dünya bir yoldur giden, her nefeste var bir beden; dertli gönül sabret neden —…
Sen Varsın İlahisi Sözleri – Hu Diyen Ben, Sen Varsın
"Bir ses gelir gönül içre, 'Dön bana' der sessiz gece" — Dua Kitaplığı'nın kendi yazdığı…
Tekbirle Yürü Ümmetim Marşı Sözleri – İslâm Marşı
"Tekbir! Allahu Ekber! Birlik! Lâ ilâhe illâllah!" — Dua Kitaplığı'nın kendi yazdığı bu marş, ümmeti…