Derman Arardım Derdime İlahisi Sözleri – Niyâzî-i Mısrî

Açıklama
“Derman arardım derdime, derdim bana derman imiş; bürhan sorardım aslıma, aslım bana bürhan imiş” — Niyâzî-i Mısrî’nin bu gazeli, Türk tasavvuf şiirinin en çok okunan metinlerinden biridir. Şair dışarıda aradığı dostu “can içinde can” olarak bulur; oruç, namaz ve haccın irfan olmadan kişiyi kâmil kılmayacağını, mürşidsiz yolun “gümân” olduğunu söyler. Son beyitte mahlas geçer: “İşit Niyâzî’nin sözün.”
Dua Kitaplığı olarak gazeli klasik “hayhay” nakaratlı okuyuşla, beyitleri tekrar ederek yorumladık. Her beyit “imiş” redifiyle biter ve bu redif, şiire hem hüzün hem de bir keşfin şaşkınlığını katar. Tasavvuf şiirine ilgi duyan herkesin bilmesi gereken bir metindir.
İlahi Sözleri
Derman arardım derdime, derdim bana derman imiş
Bürhan sorardım aslıma, aslım bana bürhan imiş hayhay
Bürhan sorardım aslıma, aslım bana bürhan imiş
Sağu solu gözler idim, ben dost yüzün görsem deyû
Ben taşrada arar iken ol can içinde can imiş hayhay
Ben taşrada arar iken ol can içinde can imiş
Öyle sanırdım ayrıyam, dost gayrıdır ben gayrıyam
Benden görüp işideni bildim ki ol canan imiş hayhay
Benden görüp işideni bildim ki ol canan imiş
Savm ü Salâtu Hacc ile sanma biter zâhid işin
İnsan-ı kâmil olmayâ lazım olan irfân imiş hayhay
İnsan-ı kâmil olmayâ lazım olan irfân imiş
Kanden gelir yolun senin, ya kande varır menzilin
Nerden gelip gittiğini anlamayan hayvan imiş hayhay
Nerden gelip gittiğini anlamayan hayvan imiş
Mürşid gerektir bildire Hakk’ı sana Hak-kal yakîn
Mürşidi olmayanların bildikleri güman imiş hayhay
Mürşidi olmayanların bildikleri güman imiş
Her mürşide dil verme kimi yolunu sarpa uğratır
Mürşidi kâmil olanın gayet yolu âsân imiş hayhay
Mürşidi kâmil olanın gayet yolu âsân imiş
Anla hemen bir söz dürür, yokuş değildir düz dürür
Alem kamu bir yüz dürür, görünen anı hayrân imiş
İşit Niyazi’nin sözün, bir nesne örtmez Hak yüzün
Hak’dan ayan bir nesne yok, gözsüzlere pinhan imiş
Söz ve Beste: Söz: Niyâzî-i Mısrî · Beste, düzenleme ve seslendirme: Dua Kitaplığı
Sık Sorulan Sorular
Derman Arardım Derdime kimin şiiridir?
Gazel 17. yüzyıl Halvetî şeyhi ve şairi Niyâzî-i Mısrî’ye aittir; son beyitte “İşit Niyâzî’nin sözün” mahlası geçer.
“Derdim bana derman imiş” ne anlatır?
Şairin dışarıda aradığı dermanın aslında kendi derdinde, yani aşkında ve içinde gizli olduğunu keşfetmesini anlatır. Tasavvufta dert, insanı Hakk’a yönelten en değerli sermayedir.
Şiir ibadetleri küçümsüyor mu?
Hayır. “Savm u salât u hac ile sanma biter zâhid işin” beyti, ibadetlerin irfan ve kalp terbiyesiyle tamamlanması gerektiğini söyler; ibadetin terkini değil, derinleşmesini ister.
İlgili Dualar
Tüm İlahilerDerman İsteriz İlahisi Sözleri – Erenler Dertliyiz
"Erenler dertliyiz derman isteriz, himmet pîrimizden ferman isteriz" — bu ilahi, bir dervişin mürşidinden himmet…
Ey Sultanım İlahisi Sözleri – Derdimin Dermanısın
"Ey Sultanım", Dua Kitaplığı'nın sözünü ve bestesini kendi yazdığı ilahilerden biridir. Şiir, "Tut elimden al…
Aç Gözlerini Bu Rüyadan Artık İlahisi Sözleri
"Uyan artık kalbim, gafleti bırak; sonsuzluk yakın, dünya çok uzak" — bu ilahi, gaflet uykusundan…
Al Beni Cennetine Yâ Allah İlahisi Sözleri
"Al beni cennetine, yâ Allah, yâ Allah; rahmetinle sardır beni" — Dua Kitaplığı'nın kendi yazdığı…
Aşkınla Dirildim Yâ Allah İlahisi Sözleri
"Aşkınla dirildim, yâ Allah; her nefes 'Lâ ilâhe illâllah'" — Dua Kitaplığı'nın kendi yazdığı bu…
Aşkınla Yanarım Yâ Resûl İlahisi Sözleri – Yâ Habîballah
"Aşkınla yanarım, yâ Habîballah; gözümde bir nur var, yâ Resûlallah" — Dua Kitaplığı'nın kendi yazdığı…

