Siyer-i Nebî · Kronoloji

Vefat

632 · 10 olay

Vefat

632

Mayıs 632 (Safer) Gazve ve sefer #123

Üsâme ordusunun hazırlanması

Hicrî 11 62 yaşında Medine

Mûte şehidi Zeyd b. Hârise'nin oğlu, on sekiz-yirmi yaşındaki Üsâme'yi Peygamberimiz Bizans sınırına gönderilecek ordunun komutanlığına atadı; orduda Ebû Bekir ve Ömer gibi büyük sahâbîler de vardı. Genç Üsâme'nin komutanlığını eleştirenlere 'Babası da komutanlığa layıktı, o da layıktır' diye cevap verdi. Ordu Cürf'te hazırlanırken Peygamberimizin hastalığı ağırlaştı ve sefer ertelendi; Hz. Ebû Bekir halife olur olmaz bu orduyu yola çıkardı.

632 Toplum #124

Yalancı peygamberler: Müseylime ve Esved el-Ansî

Hicrî 11 62 yaşında Yemâme – Yemen

Peygamberimizin son aylarında Yemâme'de Müseylime, Yemen'de Esved el-Ansî peygamberlik iddiasıyla ortaya çıktı. Müseylime 'Yeryüzünü aramızda paylaşalım' diye mektup yazdı; Peygamberimiz 'Yeryüzü Allah'ındır, dilediğine verir' diye cevapladı ve onu 'Müseylimetü'l-Kezzâb' (yalancı) diye andı. Esved, Peygamberimizin vefatından bir gün önce Yemen'de öldürüldü; haber Medine'ye vefattan sonra ulaştı. Müseylime ise Hz. Ebû Bekir döneminde Yemâme Savaşı'nda Hz. Hamza'nın katili iken Müslüman olan Vahşî tarafından öldürüldü.

Mayıs 632 (Safer sonu) Vefat #125

Hastalığın başlaması

Hicrî 11 62 yaşında Medine

Peygamberimiz Bakî' kabristanını ziyaret edip vefat etmiş sahâbîlere dua ettikten sonra şiddetli baş ağrısı ve ateşle hastalandı; Hayber'deki zehirli etin etkisini de hissettiğini söyledi. Hastalığı yaklaşık on üç gün sürdü. Hanımlarının izniyle bakımı Hz. Âişe'nin odasında yapıldı. Hasta hâlinde bile namazlara çıkmaya çalıştı, borçlarını ve yanındaki birkaç dinarı sadaka olarak dağıttırdı.

Haziran 632 (Rebiülevvel başı) İbadet #126

Hz. Ebû Bekir'in imamlığa geçirilmesi ve son hutbe

Hicrî 11 62 yaşında Medine – Mescid-i Nebevî

Namaza çıkamayacak kadar ağırlaşınca 'Ebû Bekir'e söyleyin, cemaate namaz kıldırsın' buyurdu; Âişe'nin babasının dayanamayacağı gerekçesiyle itirazına rağmen ısrar etti. Ebû Bekir on yedi vakit imamlık yaptı. Peygamberimiz bir gün başı sarılı olarak minbere çıktı; Uhud şehitlerine dua etti, Ensar'a iyi davranılmasını vasiyet etti ve 'Allah bir kulunu dünya ile kendi katındakiler arasında serbest bıraktı, o kul Allah katındakini seçti' dedi. Bu sözle vedayı yalnızca Ebû Bekir anlayıp ağladı.

Haziran 632 Vefat #127

Son vasiyetler

Hicrî 11 62 yaşında Medine – Hz. Âişe'nin odası

Son günlerinde Peygamberimiz ümmete tekrar tekrar 'Namaz, namaz! Elinizin altındakilerin (kölelerin, hizmetlilerin) hakkına dikkat edin' diye vasiyet etti. Yahudi ve Hristiyanların peygamber kabirlerini mescid edinmesini eleştirerek kendi kabrinin tapınılan bir yer yapılmamasını istedi; Arap yarımadasında iki dinin bir arada bırakılmamasını, gelen heyetlere ikram edilmesini söyledi. Kızı Fâtıma'nın kulağına, ailesinden ona ilk kavuşacak kişi olduğunu fısıldadı; Fâtıma bu habere gülümsedi.

8 Haziran 632 (12 Rebiülevvel, Pazartesi) Vefat #128

Peygamberimizin vefatı

Hicrî 11 63 yaşında Medine – Hz. Âişe'nin odası

Vefat günü sabah namazında perdeyi aralayıp Ebû Bekir'in arkasında namaz kılan cemaate gülümseyerek son kez baktı. Kuşluk vakti ağırlaştı; başı Hz. Âişe'nin göğsünde, elini su kabına batırıp yüzüne sürerek 'Lâ ilâhe illallah, ölümün de sarhoşlukları var' dedi. Son sözleri 'Allah'ım, Refîk-i A'lâ'ya (en yüce dosta)' oldu. Hicrî 11 yılının 12 Rebiülevvel'inde, doğduğu gün olan Pazartesi, altmış üç yaşında vefat etti. Yirmi üç yıllık peygamberliğinde Arap yarımadasını tevhid inancında birleştirmiş, ümmetine Kur'an'ı ve sünnetini bırakmıştı.

8 Haziran 632 Toplum #129

Hz. Ebû Bekir'in konuşması

Hicrî 11 Medine – Mescid-i Nebevî

Vefat haberi Medine'yi sarstı; Hz. Ömer 'Kim Muhammed öldü derse boynunu vururum' diyecek kadar kabullenemedi. Sünh'teki evinden gelen Ebû Bekir, Peygamberimizin alnından öpüp 'Anam babam sana feda olsun, ölümün de hayatın gibi güzel' dedi ve minbere çıktı: 'Kim Muhammed'e tapıyorsa bilsin ki Muhammed ölmüştür; kim Allah'a tapıyorsa bilsin ki Allah diridir, ölmez.' Ardından Âl-i İmrân 144. âyetini okudu: 'Muhammed yalnızca bir peygamberdir; ondan önce de peygamberler geldi. O ölür ya da öldürülürse topuklarınız üzerinde geri mi döneceksiniz?' Ömer 'Bu âyeti sanki ilk kez duydum' dedi.

8–9 Haziran 632 Toplum #130

Sakîfe'de Hz. Ebû Bekir'e biat

Hicrî 11 Medine – Benî Sâide sakîfesi

Ensar, Benî Sâide'nin çardağında (sakîfe) toplanıp Sa'd b. Ubâde'yi halife seçmeyi konuşurken Ebû Bekir, Ömer ve Ebû Ubeyde oraya gitti. Ebû Bekir Ensar'ın faziletini övdü, ancak Arapların ancak Kureyş'e itaat edeceğini söyleyip Ömer ve Ebû Ubeyde'yi aday gösterdi; Ömer öne atılıp Ebû Bekir'e biat etti, herkes onu izledi. Ertesi gün Mescid-i Nebevî'de genel biat yapıldı. Ebû Bekir ilk hutbesinde 'En iyiniz değilim; doğru yaparsam yardım edin, yanlış yaparsam düzeltin' dedi. Böylece Hulefâ-yi Râşidîn dönemi başladı.

9–10 Haziran 632 (Çarşamba gecesi) Vefat #131

Cenaze ve defin

Hicrî 11 Medine – Hz. Âişe'nin odası (Ravza-i Mutahhara)

Peygamberimizin cenazesini Hz. Ali, Abbas ve oğulları ile Üsâme yıkadı, üç kat beyaz kumaşa kefenlendi. Sahâbîler imamsız olarak, gruplar hâlinde odaya girip cenaze namazı kıldı; önce erkekler, sonra kadınlar, sonra çocuklar. Ebû Bekir'in naklettiği 'Peygamberler vefat ettikleri yere defnedilir' hadisi üzerine kabri, vefat ettiği Âişe'nin odasına kazıldı; Ebû Talha lahit biçiminde kazdı. Salı gecesi ile Çarşamba arasında defnedildi. Bu oda bugün Mescid-i Nebevî'nin içinde Ravza-i Mutahhara olarak ziyaret edilir; yanında Ebû Bekir ve Ömer yatar.

Kasım 632 (Ramazan) Vefat #132

Hz. Fâtıma'nın vefatı

Hicrî 11 Medine – Bakî'

Peygamberimizin vefatından yaklaşık altı ay sonra kızı Fâtıma vefat etti; babasının 'ailemden bana ilk kavuşacak sensin' müjdesi gerçekleşmiş oldu. Peygamberimizin çocuklarından ondan sonra hayatta kalan tek evladıydı. Vasiyeti üzerine gece defnedildi; cenaze namazını Hz. Ali (bir rivayete göre Abbas) kıldırdı ve Bakî' kabristanına defnedildi. Peygamberimizin soyu Fâtıma'nın oğulları Hasan ve Hüseyin ile devam etti; onun soyundan gelenlere 'seyyid' ve 'şerif' dendi.

Bu kronoloji hakkında

Olaylar, siyer kaynaklarında (İbn İshak, İbn Hişâm, Vâkıdî, İbn Sa'd) ve Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi'nde yaygın kabul gören tarihlere göre sıralanmıştır. Mekke dönemindeki bazı olayların yılı kaynaklar arasında bir-iki yıl farklılık gösterebilir; bu durumlarda en yaygın tarih verilmiş, gerektiğinde "civarı" ibaresi kullanılmıştır. Hicrî yıllar Medine dönemi olayları için gösterilir; yaşlar kamerî takvime göredir.

Aynı kronoloji Dua Kitaplığı uygulamasında çevrimdışı okunabilir; uygulamadan paylaşılan olaylar bu sayfadaki ilgili olaya bağlanır.

Bu sayfayı paylaş

WhatsApp X Facebook Telegram